Achtergrond:

Als amateur filmer, en vooral als gepassioneerde super 8 liefhebber, vind ik het natuurlijk jammer dat sinds de komst van de digitale fotografie en cinema, de echte film een beetje vergeten wordt. Zo is er bij mijn weten nergens in BelgiŽ een plek waar je nog film kan kopen laat staan ontwikkelen. Enkel de omzetting naar VHS of DVD met behulp van de telecine is nog aanwezig. Voor die spullen en diensten kan men nog wel terecht in Nederland of Duitsland, maar het heen en weer verzenden van de film kost tijd en geld. Ik ontwikkel daarom zelf mijn films, met behulp van een ontwikkeltank en bijhorende producten. Het verschil met een professioneel lab is vooral dat ik alles met de hand ontwikkel, dat is iets meer werk maar geeft haast dezelfde resultaten.

Het lab is vooral gespecialiseerd in kleurfilms, maar doet ook zwart-wit films.

Om Super 8 wat toegankelijker te maken, bied ik de dienst aan om uw films te ontwikkelen tegen een lage prijs. Ik doe dit in Antwerpen, BelgiŽ. Indien u geÔnteresseerd bent stuur mij dan een mail.

Yann Van Hoof.

 

Formaten

Een overzicht van de voornaamste, traditionele formaten naar grootte van het beeldoppervlak:      (op vergrote schaal)

8mm in detail:

De meest gebruikte 8mm formaten zijn, met telkens het beeldformaat in millimeter: normaal 8 (3,3 x 4,4), super 8 (4,2 x 5,4), single 8 (4,2 x 5,4) en dubbel 8 (3,3 x 4,4). De beeldgrootte verschilt dus niet tussen normaal en dubbel 8 en tussen super en single 8.
Die twee eerste zijn in principe hetzelfde, met het verschil dat dubbel 8 wordt opgenomen op een 16mm brede film (meestal verkocht met een lengte van 7,5m). Hierdoor kan men die twee maal belichten, een keer langs links en een keer langs rechts. Na het ontwikkelen wordt de film in tweeŽn gespleten en de uiteinden aan elkaar gelast, met een gewone 8 mm film als resultaat. Deze manier van werken heeft tegenwoordig geen voordelen meer, maar vroeger werd dit gedaan om te besparen. Net als normaal 8 zijn zij beide voorbijgestreefd door het - grotere - super 8 formaat. (er bestaat ook nog zoiets als het dubbel super 8 formaat)

                   

Het voornaamste verschil tussen super (Kodak) en single 8 (Fuji) is de vorm van de opnamecassette, waardoor men voor elk type een andere soort camera nodig heeft (zie de tekening hieronder). De aandrukplaat van single 8 is afwezig in de cassette en zit in de camera zelf, met een stabieler beeld als gevolg. Bij single 8 camera's kan men de film ook terugspoelen terwijl die in de camera zit, om speciale en/of overlappende effecten te verkrijgen. Super 8 van Kodak blijft het meest gebruikte en is ook goedkoper, zowel qua aankoop als ontwikkeling.

                                     

 

 

Filmen

Het kiezen van een film

In het beste geval beschik je over verschillende formaten, soorten, type, kleuren van film en kan je aan de hand van testjes uitmaken welke je wilt gebruiken voor het project waar je aan werkt. Meestal is dit niet het geval en dan kan je het volgende doen. Allereerst kies je het formaat waar je met wil werken (vaak super8 of single8) en of je kleur of zwart wit wil gaan filmen. Voor binnenopnames kies je voor een 'snelle' film ( > 100 iso), voor buiten is het okee om voor een tragere te gaan ( < 100 iso). Daarnaast vormen contrast en saturatie de belangijkste eigenschappen van de film.
Die laatste bepalen de kleur en sfeer van het uiteindelijke beeld. Als je twijfelt of helemaal geen idee hebt hoe een bepaalde film er uit zal zien, vind ik het handig om bijvoorbeeld op youtube.com filmpjes te bekijken van het desbetreffende type.
Als het allemaal niet zo veel uitmaakt, of je wil gewone hobbyfilmpjes maken raad ik Ektachrome 100D (kleur) en Tri-X (zwart wit) van Kodak aan. Ze zijn steeds verkrijgbaar, het vaakst gebruikt, relatief goedkoop en gemakkelijk om mee te werken.

Filter

Veel kleurfilms worden verkocht als dag- of kunstlicht film. Dit wil zeggen dat de emulsie van de film zo is afgesteld op een bepaald spectrum: 5500K voor daglicht en 3200K voor kunstlicht. Wanneer je een dagfilm gebruikt voor binnen of vice versa moet je gebruik maken van een koud of warm filter ter correctie:

Belichting Kunstlichtfilm (vb. 64T) Daglichtfilm (vb. 100D)
Zon filter 85B /
Kunstlicht / filter 80A

In sommige camera's is er reeds een warm filter ingebouwd en kan manueel aan of af gezet worden. Bij het gebruik van daglichtfilm dient deze altijd af te staan. Kijk dit na.

Camera

Mocht je camera niet werken, of je hebt hem pas (tweedehands) gekocht, ga dan de volgende dingen na: Vervang de batterijen, vergeet niet dat de lichtmeter vaak op een apparte knoopcel werkt, zoek en vervang deze. De lichtmeter houdt rekening met de gevoeligheid van de film, deze wordt afgelezen via een specifieke uitkeping in de filmcassette, 'notch':

Dit systeem werkt niet altijd evengoed bij alle camera's, hier: http://super8wiki.com/index.php/Super_8_Cartridge_Notch_Ruler heeft men een eenvoudig systeem ontwikkeld om dit na te gaan.

Belichting

Belichting is het allerbelangrijkste wanneer je filmt op pelicule ! De film heeft slechts een klein bereik qua belichting: belicht je te weinig dan verdwijnt het contrast, de kleuren worden minder, korrel wordt zichtbaarder, imperfecties worden meer zichtbaar in het algemeen,  in het slechtste geval staat er niets op. Aan de andere kant zorgt overbelichting voor een verzadiging in de filmemulsie waardoor er grote kleurveranderingen optreden. Belichting is cruciaal en een veel gemaakte fout bij beginners.

De belichting gebeurt door het afstellen van het diafragma dat je kan openen voor meer licht en vernauwen voor minder. In principe is het eenvoudig, maar wel belangrijk dat je het (goed) doet. Er zijn verschillende manieren waarop dit gebeurt (manueel, automatisch), kijk de handleiding eens na om te zien hoe jouw camera zijn belichting regelt. Ik bespreek kort hoe het algemeen, manueel gebeurt: Eerst begin je met licht te meten, vaak zit de lichtmeter mee ingebouwd en is er ergens een knop om deze te bedienen, het diafragma open zetten. In het vizier zal de wijzer van de meter het diafragma getal aanduiden. De lichtmeter afzetten en het diaframa instellen, klaar. Voordat je dit alles doet, begin je met de filmsnelheid te kiezen, meestal 18fps.

Bij een automatische regelaar hoef je jezelf er niet zo veel van aan te trekken, meestal zal er enkel aangeduid worden wanneer het te donker of te licht is, diafragma wordt vanzelf geregeld.

Nog een paar uitroeptekens: 's Avonds filmen of in het donker lukt niet! En begin eerst eens met een testrolletje voor dat je die langspeelfilm draait! In het begin ga je zowiezo fouten maken, geen probleem, maar het is echt een verspilling als je ineens 10 cassettes vol filmt, bij slechte belichting zijn ze allen waardeloos.

Focus

Als je je onderwerp hebt uitgekozen en de belichting zit goed moet je enkel nog scherpstellen voor je kan beginnen. In de kleine zoeker waar je door kijkt is het soms moeilijk om te zien of je onderwerp scherp staat of niet. Een truk die ik gebruik : zoom zo veel mogelijk in op het punt dat je scherp wilt hebben, focuseer dan en zoom terug uit. Je zal zien dat je op die manier een veel beter zicht hebt om scherp te stellen.

Voor alle film- en fotoapparaten met lens en diafragma geldt hoe kleiner (nauwer) het diafragma hoe groter het bereik waar in je scherp kan filmen. Dit heet scherpdiepte en is ook van toepassing op een super8 camera.

Het filmen zelf

Hierin ben je geheel vrij uiteraard. De cassette kan je gewoon bij daglicht in en uit laden, rolletjes zoals 16mm en dubbel-8 best in het donker. Een cassette bestaat uit 50ft film oftewel 15 meter en komt overeen met zo'n 3 minuten 20 seconden beeldmateriaal bij 18 fps. Bij 24 fps is dit 2 minuten en 30 seconden. De camera geeft normaal gezien zelf aan wanneer alle film is opgebruikt, zo niet kan je dit altijd zelf controleren door de cassette uit de camera te halen, wanneer er 'Exposed' op de film staat, kan je er zeker van zijn dat de film volledig belicht is. Klaar voor ontwikkeling.

Veel succes!

 

Het ontwikkelproces

Tot op heden ontwikkel ik alle filmpjes in mijn film tank van Lomo, met de hand. Daar komt binnenkort verandering in want ik ben momenteel bezig met het bouwen van een geautomatiseerde doorloopmachine:

 

De kwaliteit is, mits goed belicht, okee. Maar aangezien dit (nog) niet is zoals in een professioneel filmlab zullen er altijd wel hier en daar onregelmatigenheden zijn: stofjes, niet overal gelijk ontwikkeld. Dit zijn zaken die misschien niet op het eerste gezicht opvallen, ik zeg het er maar bij. Wanneer het filmpje klaar is wordt het voorzien van aanloopstrook en gewikkeld op een 15m spoeltje.

 

Email: crazyyann@hotmail.com, Antwerpen.